ENFARAGULLADA

… i a señora Marcelina púxolle diante, na tabla do escano , unha enfaragullada de fariña de trigo con torresmos i unha xarra de viño de San Fiz…”.

Merlín e familia

Aparece de novo o inglés Mestre Flute, aquel que levou ata Miranda a princesiña inglesa de cristal que rachara e que Merlín non foi quen de compoñer. O tal Flute comeu na casa do mago torresmos e orella de porco e a enfaragullada da que agora imos tratar.

Non atopamos máis referencias á enfaragullada ca esta de Merlín e familia e outra ós migados ou faragullos, que son o mesmo, noutra obra do propio Álvaro Cunqueiro: A Cociña Galega, onde o mindoniense declara o seu gusto por este prato e indica claramente cómo se prepara, polo que reproducimos literalmente:
Entre nós, agora somentes é un postre (Cunqueiro fala aquí dos freixós ou filloas), pro debeu sere plato de mesa, merenda cea dos cortos días invernáis, coma os seus parentes probes, os migados ou faragullos, dos que eu gosto tanto. (Pra catro persoas, bátanse catro ovos. Batidos, engádeselles un pouco de auga, fría. E sal e fariña, supoñamos que catro culleradas por ovo. Revólvese ben, ate facer unha pasta espesa. Na tixela, botáronse con manteiga de porco, pro millor agora que temos aceite, con aceite, uns torreznos de freba. Cando os torreznos van torrados, bótase a pasta, e cando comeza a fritirse, revólvese unha e outra vez, québrase e convén que os máis dos anacos acoden, e cando xa está todo fritido, sácanse os faragullos, é dicir, a torta esmigada, pra unha fonte e bótaselle mel por derriba, que é o tradicional, ou azucre. E o que mais sabe dos faragullos é o atopar no bocado escondido un torrezniño, que pon na boca, a carón do mel, un ponto de salado”.

Unha tortilla de fariña, que inclúe touciño fritido, pero non mel, aparece en La cocina práctica, de Picadillo, quen propón a seguinte receita:

Se deslíe en agua una cantidad determinada de harina, hasta que forma una pasta bien espesa. Se le adicionan más o menos huevos, según la finura del manjar, y se le pone a esta la sal necesaria.

En una sartén se fríen pedazos de tocino, y en la grasa que estos sueltan se hace una tortilla de forma española, como la anterior, procurando que el tocino tostado se distribuya por igual en la tortilla”.

En ningún outro sitio atopamos máis información nin detalles sobre a receita dos faragullos, como non fora no receitario publicado por Araceli Filgueira Iglesias baixo o título de La Cocina Gallega. No receitario de Araceli Filgueira unicamente aparecen perfectamente definidas as cantidades de cada produto que entra na receita: 5 ovos, 20 culleradas de fariña, 200 gramos de touciño entrefrebado, 2 culleradas de manteiga de porco ou aceite, auga e mel ou azucre.

Para atopar unha receita que poida asemellarse a estes migados ou faragullos temos que remontarnos a 1917 e á Agenda culinaria dese ano, no que aparece a fórmula da tortilla de harina, que reproducimos de seguido:

Se cascan los huevos en un plato o una ensaladera, y se les añade una cucharada de harina, que se habrá desleído aparte con anticipación en tres o cuatro cucharadas de leche.

Se baten bien y se hace una tortilla igual que si fuera a la francesa”.

O menú proposto pola Duquesa Laura nesta Agenda culinaria para a comida do venres 21 de setembro de 1917 componse de tortilla de harina, sardinas asadas, almejas guisadas, acelgas con huevos, postres.

Inda que os produtos principais desta tortilla sexan os ovos e a fariña, como no caso dos migados ou faragullos, as diferenzas entre unha e outros son notables, xa que na primeira non entra o touciño nin o doce que aportan o mel ou o azucre.

NOTA: dende o ano 2000 no concello de A Pontenova (Lugo) organizase cada mes de agosto unha festa na que se sirven os faragullos


Deixa unha resposta