Percebes e marcianos

Y en la plaza da Fariña hablamos de lo bien que estarían en La Coruña los señores esterlines con sus cónsules de negro ropón y cuello vuelto de piel de nutria, la cadena de plata cruzándoles el pecho, quitándose el bonete al pasar ante la parroquia del señor santiago. Que esto, entre Saint-Maló y una hanseática ciudad, pretendíamos ver en La Coruña. Quizás nos ayudasen el ribeiro bebido, remojando unos percebes, en la calle de las Tinajas.

La Coruña. Faro de Vigo, 25 de agosto de 1951 (Recogido en el libro El Pasajero en Galicia).

¿Quen se resiste ante un bo prato de percebes?. Este marisco, que hoxe moitos consideramos como o rei do mar, non sempre tivo o mesmo aprecio que na actualidade.

Aínda lembro o que contaba meu pai de cando o avó ía a Viveiro a non sei que feira con aquel autobús da familia (aínda teño na cabeza a imaxe, de cando era moi neno, de restos da súa carrozaría de madeira na casa do parque) e volvía cun saco de percebes mercado por moi pouco diñeiro. Igual os percebes non eran tantos, ou o saco era máis pequeno do que meu pai refería, pero que o avó volvía á casa cargado de percebes moi baratos é certo por completo.

Outra proba de que houbo un tempo, non moi afastado, en que pouco se pagaba por eles é o costume, moi estendido na Costa da Morte, de comelos con cachelos. Póñense as patacas cortadas polo medio e sen pelar a cocer en auga con sal e loureiro. Cando xa van cocidas engádense á pota os percebes, deixase cocer un case nada máis, escórrese a auga e xa están listos para comer. Sempre máis cachelos que percebes.

Remontándonos ao século XVIII, Cornide Saavedra di no seu “Ensayo de una historia de los peces y otras producciones marinas de la costa de Galicia” que “El Perceve propiamente es una especie de nervio del largo de un dedo, blanco en vida, y encarnado despues de cocido; esta carne es más sabrosa que sana, véndese cocida, y conserva en vasijas de madera cubiertas con paños para que guarde el calor, el modo de comerla es retorciendo y separando la uña de la botarga ó calza y sacando la carne, que es correosa y de mala digestión“.

Sobre a forma de capturalos, escribe Cornide en 1788 que “Los Perceves viven asidos á las piedras de la costa en todo lo que cubre diariamente la marea, y se despegan de ellas por medio de un fierro de figura de escoplo ó trencha puesto en un mango“. Desde entón, o único que cambiou na captura do percebe é que agora os percebeiros protéxense das inclemencias do tempo cun traxe de neopreno. O fierro sigue sendo o mesmo. E o mesmo risco os acompaña.

A máis bonita descrición dos percebes que teño lido nunca está noutra obra de Álvaro Cunqueiro, A cociña galega, na que escribe o mindoniense: “Así están, digo eu, estes coma viquingos de mouro vestidos nunha asamblea de cascos, que era unha das maneiras que os poetas escaldos tiñan para decir batalla, na condición óptima para ser comidos”.

E conta nas mesmas páxinas que os ingleses non comían percebes e que, nos tempos de Shakespeare, pensaban que das súas unllas nacía bandas de gansos que os ingleses chamaban “barnacle goose”. Barnacle, o nome inglés do percebe, era tamén o nome daquela pena marciana que investigaron os robots do Mars Pathfinder en 1997. ¡Unha proba máis de que non so hai galegos na Lúa, senón tamén en Marte!

 


Deixa unha resposta