Hoxe, 27 de setembro, é Santa Minia, o día grande Brión, o concello onde vivo. A capela na que se conservan os ósos desta martir romana atópase no lugar de Pedrouzos, parroquia de San Fins, onde nin por asomo chegamos aos mil habitantes. Pero dende as xanelas da miña casa so se ven agora mesmo fincas e máis fincas cheas de coches ordenadamente aparcados polos membros do Grumir (protección civil). Mañá os xornais falarán de vinte mil persoas na Santa Minia. Tódolos años dan a mesma cifra, que non sei canto terá de verdade, pero hoxe isto semellan os arredores do Bernabeu nas horas previas a un partido dos grandes.
Se unha imaxe vale máis que mil palabras, de seguido van máis de nove mil verbas, así que escribirei pouco.
Na Santa Minia temos de todo. Hai, como pode verse, ofrecidas dispostas a chegar ata a santa de xeonllos… previamente acolchados.
A Tuna Compostela xa ten motivo para cambiar o estribillo dunha das súas cancións máis coñecidas, aquela que asegura que “triste y sola se queda Fonseca”.
Porque triste e sola queda Fonseca, a rúa das Hortas, Compostela todo e cantos neste país amamos o bo comer, o bo beber e, por derriba de todo, a amizade sincera. Quedamos tristes e solos porque Marcelo Tejedor, o cociñeiro de referencia na Galicia actual, pecha o seu restaurante. Xa sei que so serán seis meses, e que nese tempo haberá, seguro, a posibilidade de degustar a cociña de Marcelo nalgún outro lugar, pero serán seis meses sen Casa Marcelo, unha das iconas da gastronomía galega actual.

Oito de setembro de 1957. Hai exactamente cincuenta anos. Tódolos naturais do Valadouro, as súas mulleres e maridos, fillas, fillos, xenros e noras, netos e demais familia e amigos estaban citado ás 12,30 horas no Salón Extra dos “Jardines de La Polar” para un banquete co que conmemorar os cincuenta anos de “El Valle de Oro. Sociedad de Instrucción, Protección y Recreo”, fundada no mes de setembro de 1907. A sociedade está, pois, cumprindo os seu centenario.
Ese domingo tropical, xa que a cita era na Habana, centos de naturais do Valadouro se deron cita naquel banquete, que tódolos anos celebraban a comezos de setembro (días 8 ou 9) coincidindo coas Festa do Oito, que teñen lugar por esas datas en Ferreira do Valadouro e entón era as máis importantes da zona.
O menú comezou cun vermú da marca “Omar” que se acompañou de “Jamón dulce, pierna de puerco, salami, gruyere y aceitunas”. O primeiro prato foi “Medio pollo con arroz”, para de seguido atacar ao “Lomo de puerco adeobado con papas doradas”. Para a sobremesa brazo de xitano. Os homes beberon Cerveza Polar e houbo “trimalta para las damas”.
Tódolos que aparecen na mesa da foto teñen algo que ver co apelido Vila. Aí están meu pai, miña mai e meu irmau. E o irmau de meu avó paterno, fundador da sociedade e terceiro presidente da mesma: Antonio Vila Ares. E o irmau e os primos de meu pai (tanto os fillos de Antonio como os da familia Pardiñas Vila), as mulleres, os netos…
Pero o obxectivo deste post, que auguro algo máis longo do habitual e polo que pido desculpas anticipadas, é falar do “puerco”, que non pode faltar nunha boa comida cubana e que, dende logo, é delicioso.
Pódese tratar de “lechón” (alí non se fan os infanticidios porcinos desta parte do mundo e o “lechón” pode pesar ata 15 ou 20 quilos… ou máis) ou de “pierna de puerco”, nos dous casos asada a carne por diversos métodos. No caso do “lechón” vai o animal enteiro ao lume, ensartado nunha “puya” na que se asará a lume lento derriba das brasas. A “pierna de puerco” ásase no forno, pero coincide co lechón no adobo previo, no que residen tódalas esencias do prato.
Para o adobo esmáganse allos con sal, ourego, comiños e pementa negra e mesturase con cebola cortada en anacos e zume de laranxa agre (en Galicia temos moitas e boas, especialmente na costa das Rías Baixas). Con este adobo úntase ben o porco, que se perforará en diversos sitios cun coitelo para que o adobo penetre, inda que é mellor empregar unha xiringa e inxectar o líquido do adobo na carne.
Déixase repousar ata o día seguinte e ásase segundo o dito: o leitón na grella, a “pierna” no forno. Pódese servir acompañado de arroz branco, iuca, tostóns de plátano macho, ensalada… e un “mojo”: prebe feito con aceite, allo picado, ourego, laranxa agre. De non ter esta laranxa pódese empregar a laranxa doce normal mesturada con pomelo, limón ou vinagre.
So a título informativo direi que Nizta Villapol en “Cocina cubana” da as seguintes cantidades para o adobo dun quilo de “puerco”: media cabeza de allo, 1 culleradiña de sal, 1 culleradiña de ourego, media culleradiña de comiño, media culleradiña de pementa, 1 cebola grande e unha laranxa agre”.
O resultado é espectacular. E se algo sobra pódese empregar para facer un bocado tipicamente cubano, “pan con lechón”, que non é máis ca un bocadillo ao que ademais da carne se lle pon un pouco do “mojo” ao que me refería antes. Tamén serve para facer o “sandwich cubano”: dentro dun pan de barra ponse “puerco”, xamón cocido, queixo, lascas de pepinillo e mostaza. Pásase pola sandwichera e… e xa me diredes se está bo ou non.
<br /><small><a style=”color: #0000ff; text-align: left” xhref=”http://maps.google.es/maps/ms?ie=UTF8&hl=es&msa=0&ll=23.09651,-82.399993&spn=0.017053,0.028839&t=k&om=1&msid=116408243886489600832.000439a155d9acc9bc4ab&source=embed” mce_href=”http://maps.google.es/maps/ms?ie=UTF8&hl=es&msa=0&ll=23.09651,-82.399993&spn=0.017053,0.028839&t=k&om=1&msid=116408243886489600832.000439a155d9acc9bc4ab&source=embed”>Ver mapa más grande</a></small>



